Turizmde Kurumsal Sosyal Sorumluluk Üzerine Yapılan Araştırmalar: Scopus Veri Tabanında Bibliyometrik Bir Analiz

Can Gezici

doi:10.5281/zenodo.21010422

Yazarlar

Can Gezici Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi https://orcid.org/0009-0002-8410-6584

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.21010422

Anahtar Kelimeler:

Turizm, Kurumsal Sosyal Sorumluluk, Bibliyometrik Analiz

Özet

Bu çalışmada, turizm alanında kurumsal sosyal sorumluluk literatürü bibliyometrik analiz yöntemiyle incelenerek alanın gelişim eğilimleri ve yapısal özellikleri ortaya konulmuştur. Araştırma kapsamında Scopus veri tabanından elde edilen 607 makale analiz edilmiş; yayınların yıllara göre dağılımı, anahtar kelime yapıları, atıf ilişkileri ve akademik iş birlikleri değerlendirilmiştir. Bulgular, özellikle 2018 yılı sonrasında literatürde belirgin bir artış yaşandığını ve kurumsal sosyal sorumluluk çalışmalarının turizm alanında giderek daha merkezi bir konum kazandığını göstermektedir. Anahtar kelime analizleri, literatürün sürdürülebilirlik, paydaş yönetimi ve çevresel sorumluluk ekseninde şekillendiğini ortaya koymuştur. Kümelenme sonuçları ise müşteri davranışları, finansal performans, sürdürülebilir turizm ve yönetişim gibi temaların öne çıktığını göstermektedir. Bibliyografik eşleşme analizleri, belirli çalışmaların ve dergilerin literatürde merkezi bir rol oynadığını ortaya koyarken, ülkeler bazında dağılım sonuçları alanın küresel bir araştırma yapısına sahip olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, kurumsal sosyal sorumluluk uygulamalarının somut çıktıları ve uzun dönemli etkilerine yönelik çalışmaların sınırlı olduğu belirlenmiştir. Bu doğrultuda, gelecekte yapılacak araştırmaların performans, sürdürülebilirlik ve paydaş etkileri üzerine daha derinlemesine odaklanması önerilmektedir.

İndirmeler

İndirme verileri henüz mevcut değil.

👁 Özet Görüntüleme: 209📥 PDF İndirme: 62

Referanslar

Avcı, N., & Akdemir, İ. (2014). Konaklama İşletmelerinde Kurumsal Sosyal Sorumluluk Algısının İş Doyumu Üzerine Etkisi. Ege Akademik Bakış, 14(1), 125.

Aydın, B., & Erdoğan, B. Z. (2016). Restoranların kurumsal sosyal sorumluluk (KSS) faaliyetlerinin müşteri bağlılığına etkisi. Turizm Akademik Dergisi, 3(1), 11-27.

Boğan, E. (2020). Turizm ve ağırlama sektöründe çalışanların kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetlerine yönelik tepkileri üzerine bibliyometrik bir çalışma. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 17(1), 87-102.

Boğan, E., Çalışkan, C., & Dedeoğlu, B. B. (2018). Turizm yazınında kurumsal sosyal sorumluluk: Türkiye’de yapılan çalışmaların bibliyometrik analizi. Turizm Akademik Dergisi, 5(2), 47-62.

Bota Avram, C. (2023). Science Mapping Analysis. In: Science Mapping of Digital Transformation in Business. Springer Briefs in Business. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-26765-9_4

Bülbül, S., Arslan, Ö. E., & Yıldırım, M. (2023). Pandemide kurumsal sosyal sorumluluk: Konaklama işletmeleri üzerine bir inceleme. Turizm Akademik Dergisi, 10(1), 19-34.

Büyükşalvarcı, A., Şapcılar, M. C., & Uyaroğlu, A. (2016). Kurumsal oteller ve sosyal sorumluluk projelerinin değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi, (12), 187-194.

Çakmak, V., & Aktan, E. (2018). Sosyal sorumluluğun turizm faaliyetlerindeki rolü üzerine bir inceleme. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(1), 172-193.

Çalışkan, O., & Ünüsan, Ç. (2011). Otel çalışanlarının kurumsal sosyal sorumluluk algısının iş tatmini ve işte kalma niyetine etkisi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 22(2), 154-166.

Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliomet ric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133, 285-296. https://doi.or g/10.1016/j.jbusres.2021.04.070

Güzel, T. (2010). Kurumsal Sosyal Sorumluluk Yönelimli Otel İşletmeleri Uygulamaları. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 285-304.

Hallinger, P., & Kovačević, J.(2021). Science mapping the knowledge base in Educational leadership and ma nagement: A longitudinal bibliometric analysis, 1960 to 2018. Educational Management Administration & Leadership, 49(1), 5-30. https://doi.org/10.1177/1741143219859002.

Kasap, M., & Akmeşe, H. (2021). Bir paydaş olarak turizm işletmesi çalışanlarının kurumsal sosyal sorumluluk algılarının incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(Özel Sayı), 153-168.

Korkmaz, H., Büyüktepe, H., & Kahriman, C. (2020). Kurumsal sosyal sorumluluk örneği olarak Arkeoköy projesinin destinasyon gelişimine etkisi. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(1), 105-122.

Kuhzady, S., Olya, H., & Han, H. (2025). Corporate social responsibility (CSR): a contemporary review of practices, impacts, and future directions. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 37(7), 2556-2579.

Legendre, T. S., Ding, A., & Back, K. J. (2024). A bibliometric analysis of the hospitality and tourism environmental, social, and governance (ESG) literature. Journal of Hospitality and Tourism Management, 58, 309-321.

Meseguer-Sánchez, V., Gálvez-Sánchez, F. J., López-Martínez, G., & Molina-Moreno, V. (2021). Corporate social responsibility and sustainability. A bibliometric analysis of their interrelations. Sustainability, 13(4), 1636.

Mirzayeva, G., Çivelek, M., Gök, D. K., & Batman, O. (2016). Turizm işletmelerinde sosyal sorumluluk yaklaşımları: 4 ve 5 yıldızlı konaklama işletmeleri üzerine bir araştırma. TÜBAV Bilim Dergisi, 9(4), 23-30.

Nguyena, T. T. H., Phamb, T. T. H., Than, T. T., Tran, T. K. L., & Nguyen, T. H. L. (2020). The role of corporate social responsibilities in tourism and hospitality: The case of Vietnam. Management Science Letters, 10(9), 2089-2098.

Sağır, M., & Türkeri, İ. (2015). Turizm İşletmelerinde Stratejik Boyutları İle Kurumsal Sosyal Sorumluluk Uygulamaları: Örnek İncelemeler. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (22), 283-314.

Sánchez‐Camacho, C., Carranza, R., Martín‐Consuegra, D., & Díaz, E. (2022). Evolution, trends and future research lines in corporate social responsibility and tourism: A bibliometric analysis and science mapping. Sustainable development, 30(3), 462-476.

Üner, T., & Baş, M. (2018). Carroll’ın kurumsal sosyal sorumluluk modeli kullanılarak geliştirilen toplumsal pazarlama ölçeği çalışması. İşletme Araştırmaları Dergisi, 10(4), 304-332.

Ürkmezer, M., & Yetim, A. Ç. (2023). Turizm Sektöründe Kurumsal Sosyal Sorumluluk Uygulamalarının Satın Alma Niyetine Etkisi Üzerine Bir Araştırma: Sarıgerme Örneği. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(3), 469-482.

Van Eck, N., & Waltman, L. (2010). Software survey: VOSviewer, a computer program for bibliometric map ping. scientometrics, 84(2), 523-538.

Van Raan, A. F. (2005). For your citations only? Hot topics in bibliometric analysis. Measurement: Interdis ciplinary Research and Perspectives, 3(1), 50-62.

Vapur, M., & Demirel, M. A. (2025). İş-Boş Zaman Çatışması Üzerine Yapılan Araştırmalar: Scopus Veri Tabanında Bibliyometrik Bir Analiz. Turizm ve İşletme Bilimleri Dergisi, 5(2), 135-151.

Wong, A. K. F., Kim, S., & Lee, S. (2022). The evolution, progress, and the future of corporate social responsibility: Comprehensive review of hospitality and tourism articles. International Journal of Hospitality & Tourism Administration, 23(1), 1-33.

Wut, T. M., Xu, B., & Wong, H. S. M. (2022). A 15-year review of “corporate social responsibility practices” research in the hospitality and tourism industry. Journal of Quality Assurance in Hospitality & Tourism, 23(1), 240-274.

Xu, W., Xu, Z.,Su,S.-F. & Zhou,W.(2021).A comprehensive bibliometric analysis of uncertain group de cision making from 1980 to 2019. Information Sciences, 547,328–353.

Yavuz, E., Sabur, D. G., & Demirel, M. A. (2024). Scopus Veri Tabanında İşgörenlerde Mobbing Konulu Çalışmalara İlişkin Bibliyometrik Analiz İncelemesi. İşletme Bilimi Dergisi, 12(3), 301-316. https://doi.org/10.22139/jobs.1529713

Ye, N., Kueh, T. B., Hou, L., Liu, Y., & Yu, H. (2020). A bibliometric analysis of corporate social responsibility in sustainable development. Journal of cleaner production, 272, 122679.

Yoopetch, C., Nimsai, S., & Kongarchapatara, B. (2022). Bibliometric analysis of corporate social responsibility in tourism. Sustainability, 15(1), 668.

Yorulmazer, G., & Doğan, O. (2017). Turizm İşletmelerindeki Kurumsal Sosyal Sorumluluk Uygulamalarının Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkileri: Turistlere Yönelik Bir Araştırma. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 8(21), 49-75.

Zhao, L., Yang, M. M., Wang, Z., & Michelson, G. (2023). Trends in the dynamic evolution of corporate social responsibility and leadership: A literature review and bibliometric analysis. Journal of Business Ethics, 182(1), 135-157.

Etik Kurul İzni

Makalede etik kurulu izni ve/veya yasal/özel izin alınmasını gerektiren bir durum yoktur.

Katkı Oranı Beyanı

Çalışmanın tüm süreçleri (fikir, tasarım, literatür taraması, veri analizi ve makale yazımı) tek yazar tarafından yürütülmüş olup, yazarın katkı oranı %100’dür.

Çıkar Çatışması Beyanı

Bu çalışmada herhangi bir kurum/kuruluş ile çıkar çatışması bulunmamaktadır.