Turizmin Sürdürülebilirliğinde GSTC Kriterlerinin Rolü: Ürgüp’teki Konaklama Tesisi Yönetici ve Çalışanlarının Algıları Üzerine Nitel Bir Araştırma

Kübra Turan; Ali Yüce

doi:10.5281/zenodo.23021253

Yazarlar

Kübra Turan Bağımsız Araştırmacı https://orcid.org/0009-0008-9841-483X
Ali Yüce Bağımsız Araştırmacı https://orcid.org/0000-0003-4700-2006

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23021253

Anahtar Kelimeler:

Sürdürülebilirlik, Sürdürülebilir Turizm, GSTC, Konaklama, Ürgüp

Özet

İnsanın kısa vadeli çıkarı önceleyen kontrolsüz büyümeye dayalı yaklaşımı uzun vadede sosyokültürel, çevresel ve ekonomik bozulmaları daha da artırarak sadece gelecek nesilleri değil, tüm canlıların ortak yaşam alanlarının varlığını tehdit etmektedir. Bu ve benzeri anlayışlar karşısında sürdürülebilirlik birçok disiplin alanında kesişen önemli bir konu olarak öne çıkmıştır. Kapadokya bölgesindeki, ulusal ve uluslararası turist akışındaki hızlı artış, konaklama ve ulaşım altyapısının genişlemesiyle birleştiğinde bölgenin doğal ve kültürel kaynakları üzerindeki baskıyı artırarak bölgenin kültürel mirasındaki özgünlüğünü bozma ve turizm gelişiminin uzun vadeli sürdürülebilirliğini tehlikeye atma riski yaratmaktadır. 2007 yılında Birleşmiş Milletler kuruluşlarının katılımıyla kurulan uluslararası bir ortaklığın ürünü olan Küresel Sürdürülebilir Turizm Konseyi (GSTC) turizmde sürdürülebilirlik konusunda kademeli olarak küresel bir referans çerçevesi geliştirmiştir. Çalışma Kapadokya bağlamında turistik konaklama tesislerinin yöneticileri ve diğer paydaşlarla yüz yüze gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelere dayanan nitel bir yaklaşım benimsemekte ve bu yöneticilerin GSTC kriterlerine yönelik ilgilerini, bilgilerini ve beklentilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bulgular turizmin yoğunlaşmasının bölgenin doğal, insani ve ekonomik kaynaklarının sürdürülebilirliği üzerindeki etkilerine ilişkin ciddi endişeleri ortaya koymaktadır. Ayrıca GSTC kriterlerinin yerel bağlama uyarlanmış, koordineli ve sürekli bir şekilde uygulanmasının, Kapadokya’nın bir turizm destinasyonu olarak sürdürülebilirliğini güçlendirmek için temel bir kaldıraç olduğunu göstermektedir.

İndirmeler

İndirme verileri henüz mevcut değil.

👁 Özet Görüntüleme: 75📥 PDF İndirme: 15

Referanslar

Ahiler Kalkınma Ajansı. (2023). Kapadokya Bölgesi Turizm Sektörü Değer Zinciri ve GZFT Analizi. Retrieved from Nevşehir: https://www.ahika.gov.tr/dokuman-merkezi/sektor-raporlari/kapadokya-bolgesi-turizm-sektoru-deger-zinciri-ve-gzft-analizi

Aktaş, E. ve Kurgun, A. (2021). Sorumlu turizm yaklaşımı ile turistik destinasyonların gelişimi: Foça örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(4), 1671-1708.

Alipour, H. (1996). Tourism development within planning paradigms: the case of Turkey. Tourism management, 17(5), 367-377. doi:10.1016/0261-5177(96)00036-2

Atay, L. ve Dilek, S. E. (2013). Konaklama işletmelerinde yeşil pazarlama uygulamalari: Ibis otel örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(1), 203-219.

Atoevna, T. S., Radjabov, O., Davronov, I. O. ve Yuldashev, K. (2026). Enhancing competitiveness in accommodation management: sustainability-led strategies for tourism and event destinations. Frontiers in Sports and Active Living, 8, 1802932.

Aykan, E. ve Sevim, B. (2013). Konaklama işletmelerinde çevre yönetimi uygulamaları ve algılanan kurumsal itibar üzerindeki etkisi: Kayseri ve Nevşehir otelleri üzerinde bir araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 5(3), 93-113.

Bramwell, B. ve Lane, B. (2010). Sustainable tourism and the evolving roles of government planning. In (Vol. 18, pp. 1-5): Taylor ve Francis.

Buckley, R. (2012). Sustainable tourism: Research and reality. Annals of tourism research, 39(2), 528-546.

Buffa, F., Martini, U., Masotti, P. ve De Santis, D. (2025). GSTC certification and local communities. Evidence from the perspective of successful first mover DMOs. Journal of Destination Marketing ve Management, 38, 101034. doi:10.1016/j.jdmm.2025.101034

Buluk Eşitti, B. ve Bay, E. (2023). Sürdürülebilir turizm sertifikali konaklama işletmelerinin web site içeriklerinin incelenmesi: Istanbul örneği. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(3), 590-603.

Creswell, J. W. ve Creswell, J. D. (2017). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches: Sage publications.

Çamlıca, K. (2024). Kapadokya Bölgesinin Sürdürülebilir Kalkınma Açısından Değerlendirilmesi: Turizm Sektörü (Evaluation of Cappadocia Region in Terms of Sustainable Development: Tourism Sector). Journal of Tourism ve Gastronomy Studies, 12(4), 3058-3074.

Ekinci, M. B. (2014). The Cittaslow philosophy in the context of sustainable tourism development; the case of Turkey. Tourism management, 41, 178-189.

Elhoushy, S., Elzek, Y., & Font, X. (2025). Sustainable tourism certification: A systematic literature review and suggested ways forward. Journal of Sustainable Tourism. https://doi.org/10.1080/09669582.2025.2487674

Erbaş, A. (2023). Sürdürülebilir turizm perspektifinden sürdürülebilirliğin geleceği. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 58(1), 497-515.

Fletcher, R. (2025). Tourism and neoliberalism. Tourism Geographies, 27(3-4), 466-475.

Gast, J., Gundolf, K. ve Cesinger, B. (2017). Doing business in a green way: A systematic review of the ecological sustainability entrepreneurship literature and future research directions. Journal of cleaner production, 147, 44-56.

Global Sustainable Tourism Council. (2025a). Global Sustainable Tourism Council. Retrieved from https://www.gstc.org/gstc-criteria/

Global Sustainable Tourism Council. (2025b). GSTC Hotel Standard. https://www.gstc.org/gstc-criteria/gstc-hotel-standard/. Retrieved from https://www.gstc.org/gstc-criteria/gstc-hotel-standard/

Goodland, R. (1995). The concept of environmental sustainability. Annual review of ecology and systematics, 1-24.

Gök, H. N. ve Özkoç, A. G. (2020). Kapadokya bölgesi’nde yerel paydaşların ekoturizme yönelik görüşleri. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi(4), 1215-1235.

Gössling, S. (2002). Global environmental consequences of tourism. Global environmental change, 12(4), 283-302.

Güvendi, N. ve Yetiş, Ş. A. (2025). Kapadokya bölgesi’nde balon turizminin mevcut durumu ve bölge turizmindeki yerine ilişkin paydaş görüşlerinin incelenmesi. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences, 8(1), 13-31.

Hall. (2019). Constructing sustainable tourism development: The 2030 agenda and the managerial ecology of sustainable tourism. Journal of sustainable tourism, 27(7), 1044-1060. doi:10.1080/09669582.2018.1560456

Hall, C. M. ve Lew, A. A. (2009). Understanding and managing tourism impacts: An integrated approach (Vol. 8): Routledge.

Kapadokyalist. (2026). Kapadokya hakkında: Nerede, hangi ilde, tarihi ve peri bacaları. Erişim tarihi 12 Eylül 2026, https://kapadokyalist.com/blogs/kapadokya-gezi-rehberi/kapadokya-hakkinda

Keskin, E. ve Örgün, E. (2015). Kelime ilişkilendirme testi aracılığıyla sürdürülebilir turizm olgusunun kavramsal analizi: Ürgüp örneği. Journal of Tourism ve Gastronomy Studies, 3(1), 30-40.

Kuyper, J., Schroeder, H. ve Linnér, B.-O. (2018). The Evolution of the UNFCCC. Annual Review of Environment and Resources, 43(1), 343-368.

Mateu-Sbert, J., Ricci-Cabello, I., Villalonga-Olives, E. ve Cabeza-Irigoyen, E. (2013). The impact of tourism on municipal solid waste generation: The case of Menorca Island (Spain). Waste management, 33(12), 2589-2593.

Memişoğlu, T. (2025). Kayalık Kapadokya Bölgesi turizm sektörü değer zinciri analizi. Bölgesel Kalkınma Dergisi, 3(01), 1-19.

Mitchell, R. B. (2003). International environmental agreements: a survey of their features, formation, and effects. Annual Review of Environment and Resources, 28(1), 429-461.

Pai, C.-H., Zhang, Y., Wang, Y.-L., Li, K. ve Shang, Y. (2026). Current challenges and opportunities in cultural heritage preservation through sustainable tourism practices. Current Issues in Tourism, 29(5), 1016-1034.

Pekak, M. S. (2014). Ürgüp Kiliseleri. Journal of Faculty of Letters/Edebiyat Fakultesi Dergisi, 31(2), 173.

Pilania, N. ve Choudhary, A. (2026). Building a Culture of Sustainability: Educating Staff and Guests in Hospitality Industry. In Water-Saving Technologies for Hotels and Restaurants: Research, Implementation, and Environmental Benefits (pp. 225-249): Springer.

Rosário, A. T. ve Dias, J. C. (2022). Sustainability and the digital transition: A literature review. Sustainability, 14(7), 4072.

Sakshi, Shashi, Cerchione, R. ve Bansal, H. (2020). Measuring the impact of sustainability policy and practices in tourism and hospitality industry. Business Strategy and the Environment, 29(3), 1109-1126.

Schaper, M. ve Carlsen, J. (2013). Overcoming the green gap: improving the environmental performance of small tourism firms in Western Australia. Small Firms in Tourism, 197-214. doi:10.1016/B978-0-08-044132-0.50016-2

Seyhan, G. ve Yılmaz, B. S. (2010). Sürdürülebilir Turizm Kapsaminda Konaklama Işletmelerinde Yeşil Pazarlama: Calista Luxury Resort Hotel. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 11(1), 51-74.

Somuncu, M. ve Yiğit, T. (2009). Göreme Milli Parkı ve Kapadokya kayalık sitleri dünya mirası alanı’ndaki turizmin sürdürülebilirlik perspektifinden değerlendirilmesi. Ankara: V. Ulusal Coğrafya Sempozyumu, 16-17.

Streimikiene, D., Svagzdiene, B., Jasinskas, E. ve Simanavicius, A. (2021). Sustainable tourism development and competitiveness: The systematic literature review. Sustainable development, 29(1), 259-271.

Şeremet, M., Cihangir, E., & Karaduman, E. (2022). (Non)branding cities and (de)institutionalization perspectives: A case study of Van, Turkey. Coğrafya Dergisi, 45, 111–124. https://doi.org/10.26650/JGEOG2022-1100847

T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (t.y.). Göreme National Park and Cappadocia. Retrieved from Ankara: https://teda.ktb.gov.tr/Eklenti/6583,cappadociapdf.pdf

T.C. Ürgüp Kaymakamlığı. (t.y.). Tarih. T.C. Ürgüp Kaymakamlığı. Retrieved from https://www.urgup.gov.tr/tarih

Tosun, C. (2001). Challenges of sustainable tourism development in the developing world: the case of Turkey. Tourism management, 22(3), 289-303.

United Nations. (1987). Montreal Protocol on Substances that Deplete the Ozone Layer. Retrieved from Montreal:

United Nations. (1992). Convention on Biological Diversity. United Nations Treaty Collection. Retrieved September 12, 2026, from https://treaties.un.org/pages/ViewDetails.aspx?src=TREATY&mtdsg_no=XXVII-8&chapter=27&clang=_en

Velaoras, K., Menegaki, A. N., Polyzos, S. ve Gotzamani, K. (2025). The role of environmental certification in the hospitality industry: Assessing sustainability, consumer preferences, and the economic impact. Sustainability, 17(2), 650.

Vyas, S. ve Singh, S. (2025). Role of innovation for sustainable development in agriculture: A review. Agricultural Reviews, 46(1), 44-52.

Williams, P. W. ve Ponsford, I. F. (2009). Confronting tourism's environmental paradox: Transitioning for sustainable tourism. Futures, 41(6), 396-404.

Yıldırım, A. ve Simsek, H. (1999). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11 baski: 1999-2018).

Yuce, A. (2025). Dissecting Turkey’s Tourism Development Model: A Political Economy Approach. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 25(1), 437-451. doi:10.11616/asbi.1585806

Yüce, A. (2025). The Dark Side of Global Tourism: Unsustainable, Supercharged Commercialism, and Limited of the TBL. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 60(4), 4357-4377.

Zhou, Z. ve Chibaya, T. (2025). Fostering Sustainable Tourism Through Green Marketing Practices at World Heritage Tourism Sites. In Sustainable Green Marketing Strategies for a Circular Economy: African Realities and Imperatives (pp. 125-159): Springer.

Etik Kurul İzni

Bu çalışma, Kapadokya Üniversitesi Etik Kurulunun 15.11.2023 tarih ve 23.16 sayılı kararı ile etik açıdan uygun bulunmuştur.

Katkı Oranı Beyanı

Çalışma iki yazar tarafından hazırlanmıştır.

1.Yazar: %60

2.Yazar: %40

Çıkar Çatışması Beyanı

Çalışmanın yazarları arasında veya herhangi bir kurum kuruluş ile çıkar çatışması bulunmamaktadır.