Gastronomi Turizminde Üçüncü Yaş Pazarının Yeri ve Önemine İlişkin Teorik Bir İnceleme

Funda Oduncuoğlu

doi:10.5281/zenodo.19325462

Yazarlar

Funda Oduncuoğlu Aydın Adnan Menderes Üniversitesi https://orcid.org/0000-0003-3273-8651

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.19325462

Anahtar Kelimeler:

Üçüncü Yaş Turizmi, Gastronomi Turizmi, Yaşlanan Nüfus, Yeme-İçme Davranışı

Özet

Küresel ölçekte yaşam süresinin uzaması ve doğurganlık oranlarının azalması, dünya nüfusunun giderek yaşlanmasına yol açmaktadır. Bu dönüşüm, yakın gelecekte 60 yaş ve üzerindeki bireylerin toplam nüfus içindeki payının önemli ölçüde artacağını göstermektedir. Literatürde “üçüncü yaş” olarak ifade edilen bu kesim, sahip olduğu zaman ve ekonomik olanaklar sayesinde turizm sektöründe, özellikle de gastronomi turizmi kapsamında dikkat çeken bir pazar haline gelmektedir. Üçüncü yaş grubundaki bireyler; beslenme alışkanlıkları, sağlık odaklı tercihleri ve deneyim arayışları bakımından diğer turist profillerinden farklılaşmaktadır. Bu çalışma, literatüre dayalı teorik bir inceleme ile söz konusu grubun gastronomi turizmi açısından taşıdığı özellikleri ve önemini ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda ilk olarak küresel yaşlanma eğilimleri ve üçüncü yaş pazarı ele alınmış, ardından gastronomi turizmi bağlamında bu grubun davranışsal özellikleri değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, alandaki çalışmaların sınırlı olduğunu ortaya koymakla birlikte, mevcut araştırmalar üçüncü yaş grubunun gastronomik deneyimlere belirgin bir ilgi duyduğunu göstermektedir. Ayrıca bu deneyimlerin seyahat tercihleri üzerinde önemli bir etkisi olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, yaşa bağlı gereksinimler göz önünde bulundurularak bu pazarın daha özel ve hedef odaklı yaklaşımlarla ele alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

İndirmeler

İndirme verileri henüz mevcut değil.

Referanslar

Akdağ, G., Akgündüz, Y., ve Güler, O. (2015). Gastronomi turizmi ve Türkiye’de gastronomi turizmi üzerine genel bir değerlendirme. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 3(3), 15-23.

Arslan, A., ve Staub, S. (2015). Kuşak teorisi ve iç girişimcilik üzerine bir araştırma. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(11), 1-24.

Aslan, Z., Güneren, E., ve Çoban, G. (2014). Destinasyon markalaşma sürecinde yöresel mutfağın rolü: Nevşehir örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 2(4), 3-13.

Aydın, Ş., ve Sayın, K. (2021). Yaşlı turizmi ve üçüncü yaş turizminin gelişimi üzerine bir değerlendirme. Turizm Akademik Dergisi, 8(2), 45-60.

Balderas-Cejudo, A., Patterson, I., ve Leeson, G. W. (2021). Gastronomic tourism and the senior foodies market. In Gastronomy and Food Science,193–204. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-820057-5.00010-8

Cohen, E., ve Avieli, N. (2004). Food in tourism: Attraction and impediment. Annals of Tourism Research, 31(4), 755–778. https://doi.org/10.1016/j.annals.2004.02.003

Çalışkan, O. (2013). Destinasyon pazarlamasında gastronomi turizminin önemi: Türkiye üzerine bir değerlendirme. Turizm Araştırmaları Dergisi, 24(1), 39-52.

Doğan, S., Güngör, Y. M., ve Güngör, O. (2018). Yiyecek-içecek hizmetlerinin değerlenmesinde kuşaklararası farkların belirlenmesi: Lara-Kundu otelleri üzerine bir araştırma. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(Ek.1), 616-629.

Durlu-Özkaya, F., ve Can, A. (2012). Gastronomi turizminin destinasyon pazarlamasına etkisi. Türktarım, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Dergisi, 206, 28-33.

Fernando, J. (2016). Generational differences and demand for food. Consumer Corner: Updates from The Competitiveness and Market Analysis Section, 37, 1-6.

Eisner, S. P. (2005). Managing Generation Y. SAM Advanced Management Journal, 70(4), 4-15.

Ellis, A., Park, E., Kim, S., ve Yeoman, I. (2018). What is food tourism? Tourism Management, 68, 250-263.

Gürsoy, D., Chi, C. G., ve Karadağ, E. (2013). Generational differences in work values and attitudes among frontline and service contact employees. International Journal of Hospitality Management, 32, 40-48.

Hall, C. M., ve Sharples, L. (Eds.). (2008). Food and wine festivals and events around the world: Development, management and markets. Elsevier Butterworth-Heinemann.

Hardy, A., Coates, L., ve Williams, R. (2018). The food preferences of Baby Boomers and implications for hospitality businesses. International Journal of Gastronomy and Food Science, 12, 169-175.

Harrington, R. J., ve Ottenbacher, M. C. (2010). Culinary tourism: A case study of the gastronomic capital. Journal of Culinary Science & Technology, 8(1), 14-32. https://doi.org/10.1080/15428052.2010.518353

Hjalager, A. M., ve Richards, G. (2002). Still undigested: Research issues in tourism and gastronomy. Tourism and Gastronomy, 13, 224–234.

Joesalu, K. (2016). We were the children of a romantic era: Nostalgia and the nonideological everyday through the perspective of a ‘Silent Generation’. Journal of Baltic Studies, 47(4), 557–577. https://doi.org/10.1080/01629778.2016.1248685

Kamenidou, I. E., Stavrianea, A., ve Bara, E. Z. (2020). Generational differences toward organic food behavior: Insights from five generational cohorts. Sustainability, 12(6), 2299. https://doi.org/10.3390/su12062299

Karim, S. A. B., ve Chi, C. G. Q. (2010). Culinary tourism as a destination attraction: An empirical examination of destinations’ food image. Journal of Hospitality Marketing and Management, 19(6), 531–555. https://doi.org/10.1080/19368623.2010.500404

Keleş, H. N. (2011). Y kuşağı çalışanlarının motivasyon profillerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 3(2), 129-139.

Kılıç, B., ve Bayrakçı, S. (2018). Gastronomi turizmi ve destinasyon pazarlaması ilişkisi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(2), 452–468.

Kim, S., Choe, J. Y., ve Lee, S. (2018). How are food value video clips effective in promoting food tourism? Generation Y versus non–Generation Y. Journal of Travel & Tourism Marketing, 35(3), 377–393. https://doi.org/10.1080/10548408.2017.1320262

Kivela, J., ve Crotts, J. C. (2006). Gastronomy tourism: A meaningful travel motivation. Journal of Culinary Science & Technology, 4(2), 29-45. https://doi.org/10.1300/J385v04n02_03

Lehto, X. Y., Jang, S., Achana, F. T., ve O'Leary, J. T. (2008). Exploring tourism experience sought: A cohort comparison of Baby Boomers and the Silent generation. Journal of Vacation Marketing, 14(3), 237–252. https://doi.org/10.1177/1356766708090585

Lin, Y. C., Pearson, E. T., ve Liping, A. (2011). Food as a form of destination identity: A tourism destination brand perspective. Tourism and Hospitality Research, 11(1), 30-48. https://doi.org/10.1177/1467358410386070

Lück, M., ve Schneider, M. (2020). Exploring the influence of the senior market on culinary tourism. Journal of Hospitality and Tourism Management, 44, 165-174. https://doi.org/10.1016/j.jhtm.2020.03.001

McKercher, B., ve du Cros, H. (2002). Cultural tourism: The partnership between tourism and cultural heritage management. Haworth Press.

Morrison, A. M. (2013). Marketing and managing tourism destinations. London: Routledge.

Moscardo, G. (2012). Exploring the social representations of tourism planning: Issues for governance. Journal of Sustainable Tourism, 20(3), 423–436.

Nimrod, G., ve Rotem, A. (2012). An exploration of successful ageing among older tourists. Ageing & Society, 32(3), 379-404.

Okumuş, B., Okumuş, F., ve McKercher, B. (2007). Incorporating local and international cuisines in the marketing of tourism destinations: The cases of Hong Kong and Turkey. Tourism Management, 28(1), 253-261. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2006.04.004

Parment, A. (2013). Generation Y vs. Baby Boomers: Shopping behavior, buyer involvement and implications for retailing. Journal of Retailing and Consumer Services, 20(2), 189-199. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2013.02.004

Sarı, E., ve Harta, G. (2018). Kuşakların tüketim ve satın alma davranışları üzerine bir araştırma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(61), 968-980.

Sarıkaya, G. S., Demirci, B., ve Erol, E. (2021). Y ve Z kuşağının yeme davranışının belirlenmesi. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 4(2), 329-342.

Schroer, W. J. (2015). Generations X, Y, Z and the others. SocialMarketing.org. http://socialmarketing.org/archives/generations-xy-zand-the-others/

Singh, A. (2014). Challenges and issues of Generation Z. IOSR Journal of Business and Management, 16(7), 59–63.

Sie, L., Patterson, I., ve Pegg, S. (2016). Towards an understanding of older adult educational tourism through the development of a three-phase integrated framework. Current Issues in Tourism, 19(2), 100–136. https://doi.org/10.1080/13683500.2015.1021303

Stone, M. J., Migacz, S., ve Wolf, E. (2019). Beyond the journey: The lasting impact of culinary tourism activities. Current Issues in Tourism, 22(2), 147-152.

Şengül, S., ve Türkay, O. (2018). Türkiye’de gastronomi turizmi: Kavramsal bir inceleme. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(2), 428-446.

Taylor, S., ve DiPietro, R. B. (2017). Generational perception and satisfaction differences related to restaurant service environment. International Journal of Hospitality & Tourism Administration, 18(2), 1–19. https://doi.org/10.1080/15256480.2017.1348921

Türk Dil Kurumu. (2024). Türkçe sözlük (Erişim tarihi: 6 Haziran 2024). https://sozluk.gov.tr

TÜRSAB. (2024). Sağlık turizmi raporu. https://www.tursab.org.tr/haberler/tursab-saglik-turizmi-raporu_11430

United Nations. (2019). World population ageing 2019: Highlights. New York: United Nations. Erişim adresi https://www.un.org/en/development/desa/population/publications/pdf/ageing/WorldPopulationAgeing2019

Williams, K. C., ve Page, R. A. (2011). Marketing to the generations. Journal of Behavioral Studies in Business, 5(1), 1-17.

Williams, P., ve Soutar, G. N. (2005). The role of culinary tourism in promoting a destination’s image. Tourism Management, 26(3), 491–500. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2003.11.015

World Health Organization. (2015). World report on ageing and health. Geneva: World Health Organization. Erişim adresi: https://www.who.int/publications/i/item/9789241565042

Verbeke, W., Pérez-Cueto, F., ve de Barcellos, M. (2010). European consumer perception of beef and other meat products. Meat Science, 84(2), 284-292.

Yıldız, A. (2021). Üçüncü yaş pazarı ve tüketim davranışları: Beslenme alışkanlıkları özelinde bir inceleme. Turizm Akademik Dergisi, 9(1), 40-52.

Etik Kurul İzni

Bu çalışma teorik bir araştırma olup, yalnızca mevcut literatürün analizi ve değerlendirilmesine dayanmaktadır. Bu nedenle, insan veya hayvan katılımını içermemesi nedeniyle herhangi bir etik kurul iznine ihtiyaç bulunmamaktadır.

Katkı Oranı Beyanı

Bu araştırma tek yazarlı olarak yürütülmüş olup, çalışmanın tüm aşamalarında yazar tarafından planlama, veri toplama, analiz ve yazım süreçleri gerçekleştirilmiş; dolayısıyla araştırmadaki katkı oranı %100’dür.

Çıkar Çatışması Beyanı

Bu araştırma tek yazarlı olarak yürütülmüştür. Yazarın herhangi bir kurum ya da kuruluş ile çıkar çatışması bulunmamaktadır.