Turizm ve Konaklama İşletmelerinde Yeşil Yönetim: Kavramsal ve Bibliyometrik Bir İnceleme

Hüseyin Özkaya; Akyay Uygur

doi:10.5281/zenodo.19241968

Yazarlar

Hüseyin Özkaya Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi https://orcid.org/0000-0001-5946-5388
Akyay Uygur Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi https://orcid.org/0000-0002-8930-0696

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.19241968

Anahtar Kelimeler:

Turizm ve Konaklama İşletmeleri, Yeşil Yönetim, Bibliyometrik Analiz

Özet

Bu çalışmanın amacı, turizm ve konaklama işletmeleri bağlamında yeşil yönetim literatürünün gelişim seyrini, kavramsal yönelimlerini ve bilgi üretim yapısını bibliyometrik analiz yöntemi aracılığıyla sistematik biçimde incelemektir. Araştırma kapsamında, Web of Science veri tabanında yer alan ve “tourism”, “hospitality” ve “green management” anahtar kelimelerini içeren yayınlar analiz edilmiştir. Elde edilen veriler, VOSviewer programı kullanılarak anahtar kelime eş-oluşum ağları, ülkelere göre iş birliği ağları, yazar ağları ve kaynak (dergi) ağları çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bulgular, literatürün kavramsal çekirdeğinin sürdürülebilirlik, sürdürülebilir turizm, konaklama ve yeşil insan kaynakları yönetimi gibi temalar etrafında şekillendiğini göstermektedir. Ayrıca akademik üretimin belirli ülkeler, etkili yazarlar ve önde gelen dergiler çevresinde yoğunlaştığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, yayın sayısı ile atıf etkisinin her zaman paralel ilerlemediği ve literatürde nitel etkinin belirleyici bir rol oynadığı tespit edilmiştir. Yeşil yönetimin turizm ve konaklama literatüründe geçici bir eğilim olmanın ötesine geçerek disiplinler arası, kalıcı ve stratejik bir araştırma alanına dönüştüğü görülmektedir. Gelecekte yapılacak çalışmaların, örgütsel süreçler, insan kaynakları uygulamaları ve çalışan davranışlarını merkeze alan çok düzeyli yaklaşımlar benimsemesinin alanın gelişimine önemli katkılar sağlayacağı öngörülmektedir.

İndirmeler

İndirme verileri henüz mevcut değil.

Referanslar

Agyeiwaah, E. (2020). The contribution of small accommodation enterprises to sustainable solid waste management. Journal of Hospitality and Tourism Management, 44, 1-9.

Akandere, G., & Zerenler, M. (2017). Yeşil otellerde yeşil tedarik zinciri yönetimi ve işletme performansı. Çatalhöyük Uluslararası Turizm ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, (2), 77-98.

Akın, M. H. (2022). Konaklama işletmelerinde çalışanların yeşil bilişim inanç ve tutumlarına yönelik bir araştırma. Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Dergisi, 5(8), 1001-1014. https://doi.org/10.26677/TR1010.2022.1041

Alreahi, M., Bujdosó, Z., Kabil, M., Akaak, A., Benkó, K. F., Setioningtyas, W. P., & Dávid, L. D. (2022). Green human resources management in the hotel industry: A systematic review. Sustainability, 15(1), 99.

Atay, L., & Dilek, S. E. (2013). Konaklama işletmelerinde yeşil pazarlama uygulamaları: Ibis Otel örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(1), 203-219.

Arslaner, E. (2020). Konaklama işletmelerinde çevre dostu yönetim: Uygulamalar açısından bir değerlendirme. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi, 4(1), 263-278.

Çelik, M. N., & Çevirgen, A. (2021). The role of accommodation enterprises in the development of sustainable tourism. Journal of Tourism and Services, 12(23), 181-198. https://doi.org/10.29036/jots.v12i23.264

Çilingir, F., & Erkılıç, E. (2021). Yeşil yıldızlı otel işletmelerinin yeşil yönetim ve uygulamaları üzerine bir inceleme: Muğla örneği. Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Dergisi, 4(2), 218-238.

Çilingir, F., & Erkılıç, E. (2022). Konaklama işletmeleri yöneticilerinin yeşil yönetim uygulamalarına yönelik görüşlerinin incelenmesi: Trabzon örneği. Uluslararası Global Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(2), 63-89.

Deste, M., Binbaşıoğlu, H., & Türk, M. (2018). Konaklama işletmelerinde atık yönetimi ve geri dönüşüm: İnönü Üniversitesi Kale Göl Otel örneği. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 225-234.

Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133, 285-296.

Ertaş, M., Kırlar Can, B., Yeşilyurt, H., & Koçak, N. (2018). Konaklama işletmelerinin yeşil yıldız uygulamaları kapsamında çevreye duyarlılığının değerlendirilmesi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 15(1), 102-119.

Farid, M. B., & El-Sawalhy, H. (2016). Green human resource management in hotels: Awareness and implementation. Journal of Association of Arab Universities for Tourism and Hospitality, 13(2), 125-134. https://doi.org/10.21608/jaauth.2016.49747

Gökdeniz, A. (2017). Konaklama sektöründe yeşil yönetim kavramı, eko etiket ve yeşil yönetim sertifikaları ve otellerde yeşil yönetim uygulama örnekleri. International Journal of Social and Economic Sciences, 7(2), 70-77.

Güdül, A., & Sağır, M. (2024). Konaklama işletmeleri yöneticilerinin yeşil örgütsel davranışına küresel sosyal sorumluluğun etkisi. Tourism and Recreation, 6(1), 1-12. https://doi.org/10.53601/tourismandrecreation.1374913

Hobson, K., & Essex, S. (2001). Sustainable tourism: A view from accommodation businesses. Service Industries Journal, 21(4), 133-146. https://doi.org/10.1080/714005050

Laspiñas, S. M., & Tayco, R. (2025). Green practices and challenges in accommodation facilities. Journal of Interdisciplinary Perspectives, 3(4), 201-213. https://doi.org/10.69569/jip.2025.068

Mahran, K., Ibrahim, B. A., Albarrak, H., & Elamer, A. A. (2025). Green workforce in tourism and hospitality: A systematic review and future research agenda. International Journal of Hospitality Management, 131, 104325.

Özel Otel Araştırması (2024). Yeşil İKY farkındalığı ve uygulaması. Sharm-El Sheikh Örneği. https://jaauth.journals.ekb.eg/article_49747

Palguna, I. G. R. (2021). Green Human Resource Management Practices in Hospitality Industry: A General Review. International Journal of Glocal Tourism, 2(2), 75-84.

Scholz, P. (2019). Green management implementation in accommodation facilities in Bulgaria. Economics and Environment, 68(1), 177-192. https://doi.org/10.34659/z21z-6h85

Scholz, P., Linderová, I., & Konečná, K. (2020). Green management tools as a way to sustainable behaviour in the hotel industry: Case study from Czechia. Sustainability, 12(23), 10026. https://doi.org/10.3390/su122310027

Seyhan, G., & Yılmaz, B. S. (2010). Sürdürülebilir turizm kapsamında konaklama işletmelerinde yeşil pazarlama: Calista Luxury Resort Hotel. İşletme Fakültesi Dergisi, 11(1), 51-74.

Sidal, Ö., & Gümüş, A. (2023). Turizm işletmeleri açısından yeşil yönetim ve yeşil insan kaynakları yönetimi: Kavramsal bir araştırma. Journal of Academic Tourism Studies, 4(2), 8-18. https://doi.org/10.29228/jatos.71403

Sitohang, A. M. D., Absah, Y., Harahap, H., & Sibarani, R. (2024). The role of green human resource management in promoting sustainable tourism practices. In E3S web of conferences (Vol. 577, p. 02013). EDP Sciences.

Suleman, A. R., Nejati, M., Shafaei, A., & Redmond, J. (2025). Green human resource management practices in the hospitality and tourism industry: An integrative multilevel systematic review. Journal of Hospitality and Tourism Management, 62, 46-56.

Tambunan, S. M., Afni, R., & Manurung, R. (2024). Implementation of Green Human Resource Management to Improve Sustainable Performance in The Hotel and Tourism Industry in Medan City. Jurnal Ekonomi, 13(4), 1494-1507.

Türk, M., & Kara, E. (2018). Konaklama işletmelerinde çevre bilinci ve yeşil yönetim uygulamalarının işletme başarısına katkısı: Muğla ili üzerine bir araştırma. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 8(15), 848-876. https://doi.org/10.26466/opus.449339

Van Eck, N., & Waltman, L. (2010). Software survey: VOSviewer, a computer program for bibliometric mapping. Scientometrics, 84(2), 523-538.

Van Raan, A. F. (2005). For your citations only? Hot topics in bibliometric analysis. Measurement: interdisciplinary research and perspectives, 3(1), 50-62.

Yurtlu, M., Kar, M., Metin, F., & Güneş, G. (2021). Kalite yönetim ödülü alan otellerin çevre duyarlılık faaliyetlerinin yeşil yıldız kriterleri kapsamında değerlendirilmesi. Journal of Architectural Sciences and Applications, 6(2), 476-493. https://doi.org/10.30785/mbud.972912

Zeydan, İ., & Gürbüz, A. (2021). Turizmde yeşil pazarlama uygulamaları: Mavi bayrak ve yeşil yıldızın turistlerin konaklama tercihlerine etkisi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 17(1), 224-235. http://dx.doi.org/10.17130/ijmeb.779731

Etik Kurul İzni

Makalede etik kurulu izni ve/veya yasal/özel izin alınmasını gerektiren bir durum yoktur.

Katkı Oranı Beyanı

Yazar: %50

Çıkar Çatışması Beyanı

Makalenin yazarları arasında ve herhangi bir kuruluş/kurum arasında çıkar çatışması bulunmamaktadır.